BİR MOORTİP VERSİYONU

30/9/2009 - TESADÜF ya da KABLÎ / A PRIORI




Kant'tan bu yana Batı felsefesinde tüm tikel olan
deneyimlerden bağımsız ÖNSEL bilgi; yalnızca
deneyimden kaynaklanan A POSTERIORI / SONSAL
bilginin karşıtı.

Bakarak, duyarak, dinleyerek bilgi edinmeye şaşmasak
da yalnızca düşünme yoluyla öğrenmenin olabilirliğini
inceleyen filozoflar çoğu kez bunun özel bir açıklama
gerektirdiğini düşünmüşlerdir.

Platon, Meno ve Phaedo adlı yapıtlarında, geometri
doğrularını öğrenmenin, ölümsüz düşünce ve biçimleri
doğrudan düşünebildiğimiz önceki varoluşumuzda sahip
olduğumuz bilginin anımsanmasından başka bir şey
olmadığını söyler.

Platon'un bu düşüncesine yakınlık duymakla birlikte
kuramının ayrıntılarını kabul etmeyern Augistinus ile
onun ortaçağdaki izleyicileri, düşüncelerin, insanları
zaman zaman zihinsel olarak aydınlatan Tanrı'nın
aklında bulunduğunu söylemişlerdir.

Descartes daha da ileri giderek
A PRIORI bilginin
gerektirdiği tüm düşüncelerin her insanın aklında
yaradılıştan varolduğunu ileri sürer.

Kant ise yalnızca kavramları açıklamakla kalmayıp,
aynı zamanda bireşimsel olan A PRIORI yargıların
olabilirliğini açıklama sorununa eğilir.

Kant'ın önerdiği çözüm ise haklarında benzer türden
yargılara varabildiğimiz uzam, zaman ve kategorilerin
(örneğin nedenselliğin) deneylerle edinilmiş bilgilere
akıl tarafından yüklenen biçimler olduğu öğretisidir.

Bu kuramların hepsinde, A PRIORI bilginin olabilirliği,
bu tür bilginin konusunu oluşturan malzemeyi incelemek
için ayrıcalıklı bir fırsata sahip olduğumuz ileri sürülerek
açıklanır.

Aynı anlayış Platoncu olmayan A PRIORI bilgi kuramında
da ortaya çıkar.

İlk kez Thomas Hobbes'un De Corpore adlı yapıtında
ortaya konan ve 20. yüzyılda mantıksal deneyimcilerle
benimsenen bu kurama göre zorunluluk ifadeleri A PRIORI
olabilir, çünkü bunlar koyduğumuz kuralların yan ürünleri
olmaktan öteye geçmez.




EkleBunu Sosyal Paylaşım Butonu
Yorum (2) :: Etiketler : tesadüf, kablî, a priori, evvel, önsel bilgi, e.kant, t. hobbes, platon

Yorum Gönder

Adınız :

Yorum Başlık:

Yorumunuz:


2 yorum yazilmistir

2009-09-30 16:02:14 - BEKLER-YE BİLİRSENİZ EFENDİM..

Yazan: interlock

gelir..
gelir efendim..
sekiz içerisinde..ve..
biryerlerde..

bendeniz de..
sizi ziyaret etmek..
isteyebilecektir..
imkân verirseniz:))
teşekkürler..

merhaba..

Bağlantı

2009-09-30 11:43:08 - Hmn

Yazan: Madozitra
Blogunuz güzel.Gelecek yazılarınızı bekliyorum.
Bağlantı

<- Son Sayfa :: Sonraki Sayfa ->

Hakkımda

BANA; BAZEN GÜVENEBİLİRSİNİZ!.

Bağlantılar

Ana Sayfa
Profilim
Arşiv
Rss

Kategoriler

Etiket Bulutu

FÎHİ MÂ FÎH MEVLÂNA FELSEFECİ VE RECÜL goethe felsefe denemeler İSLÂMDA FELSEFE RASİM ÖZDENÖREN DENEME HZ. İSA CAMİÎ YAPIMI DİYARBAKIR DİNLER ARASI DİYALOG berâet suresi bir tevatür tevbe kur'an ŞEMSİ TEBRİZİ MAKALAT KONUŞMALAR kitap zerdüşt avesta ölüm günahları cehalet üzerine maharaj kâinat bilgisi id-i adha kurban din günleri sioux

Arkadaşlarım

oglena
agnia
nihavend
bence
picassobelkiyinegelirim
Oyum ben
mansur
medisis
zeyra
beyazgelinciik
saraze
safasuleyman
islamimedya
taurus79
akheneton
asiyenasilkurtulur
sokakkizi
masaltozu
cawangar
needyou27
ashtar
taylanabi
gazgaz1
sevgiliask
videow
sihirliyazilar

İnterlock - Ana Sayfa

-------------------------------